Biały Dzień

Walentynki w Japonii mają inną formę niż w wielu innych krajach. 14 lutego kobiety wręczają mężczyznom honmei-choco (czekoladę miłości) lub giri-choco (czekoladę uprzejmości). Miesiąc później, 14 marca sytuacja jest odwrotna. Mężczyźni odwdzięczają się kobietom pralinkami, a czasem nawet biżuterią. Niektórzy stosują zasadę sanbai gaeshi – prezent wręczony w Białym Dniu powinien być dwukrotnie lub trzykrotnie bardziej wartościowy niż ten otrzymany w Walentynki.

Biały Dzień po raz pierwszy był obchodzony w 1978 roku z inicjatywy Krajowego Stowarzyszenia Cukierniczego. Miał być swoistą odpowiedzią lub rewanżem mężczyzn na prezenty otrzymane w Walentynki. W ten oto sposób w Japonii święto zakochanych obchodzone jest dwa razy w roku i ma swoją niepowtarzalną formę.

Kahori Aida-sensei, Katowice

Harikuyo – wydarzenie poświęcone igłom

Zwyczaj Harikuyo został zapoczątkowany w epoce Edo (1603 – 1867) i jest poświęcony igłom używanym na co dzień przez kobiety.

Dawniej 8 lutego był dla kobiet dniem wolnym od pracy. Wtedy też zabierały wszystkie połamane i pokrzywione igły do najbliższej świątyni, aby tam się modlić o bezpieczną pracę oraz postępy w szyciu.

Zgromadzone podczas festiwalu w świątyniach i sanktuariach kobiety przynoszą swoje połamane igły i szpilki. W duchu wdzięczności są one wbijane w tofu lub konnyaku (miękkie, galaretowate ciasto).

Mały ołtarz udekorowany linami z białym papierem składa się z 3 stopni. Na samej górze znajduje się dar w postaci słodkiego ciasta przyozdobiony owocami. Na drugim stopniu znajduje się tofu, a na ostatnim ułożone są rozmaite akcesoria do szycia. Pięć nici w Buddyjskich kolorach jest wbijane razem ze szpilkami. Ceremonia ta praktykowana jest przez krawcowe oraz uczennice szkół krawieckich.

Obecnie zwyczaj ten nie jest już tak powszechny. W niektórych regionach, jest on obchodzony dwa razy w roku: 8 lutego oraz 8 grudnia.

 

Kuniko Kono-sensei, Katowice

Kagami biraki

W pierwszych dniach świąt Nowego Roku, Japończycy w swoich domach wystawiają Kagami Mochi, dwa okrągłe ryżowe ciasta ułożone jedno na drugim, mniejsze na większym, udekorowane Daidai, czyli japońską gorzką pomarańczą, oraz liśćmi. W zalezności od miasta i rodziny przeprowadzają ceremoniał zwany Kagami Biraki, polegający na “otwarciu lustra” poprzez rozbicie Kagami Mochi. Co ciekawe, to samo określenie jest wykorzystywane przy rozbijaniu baryłki z Sake przy rozmaitych okolicznościach. Wykorzystuje się do tego drewniany młot lub łamie za pomocą dłoni, co jest jednak wyjątkowo trudne, gdyż Mochi może być naprawdę twarde niemal jak drewno. Tradycyjnie nie wolno wykorzystywać noża ze względu na negatywne skojarzenie z rozcinaniem więzi.  Po otwarciu mochi wykorzystywane jest do gotowania Ozouni (zupa ryżowa) lub Oshiruko ( zupa ryżowa ze słodką fasolą).

kagamibiraki2

Yuki Mizunaga-sensei, Gdańsk

Kinrou Kansya No Hi (Święto Pracy)

23 Listopada w Japonii obchodzone jest Święto Pracy ( Kinrou Kansha no Hi – w tym “勤労” praca, “感謝” podziękowanie ). Jest to dzień doceniania wszystkich osób pracujących zawodowo.

Święto zostało ustanowione w 23 roku panowania Cesarza Showa (1948), również w tym roku sporządzona została ustawa o świętach państwowych. W tamtych czasach ludzie dziękowali za obfite jesienne zbiory takie jak ryż, pszenica oraz fasola.

Jednakże w późniejszych lata definicja pracy uległa zmianie i objęła również sektor usługowy. Dzięki temu Kinrou Kansya no Hi stało się świętem wszystkich osób pracujących w kraju. Obywatele dziękują sobie wzajemnie za włożony wysiłek, który przyczynia się do tego, iż wszyscy mogą wieść szczęśliwe życie.

Shinji Shimamura-sensei, Katowice

FESTIWAL JIDAI MATSURI

Co roku 22 października w Kyoto odbywa się Jidai Matsuri. Jest on zaliczany do trzech największych festiwali, które odbywają się w dawnej stolicy Japonii. Cieszy się on ogromną popularnością wśród różnych grup wiekowych. Widzowie podziwiają paradę rekonstruującą różne epoki feudalnej Japonii. Uczestnicy ubrani są w autentyczne stroje z danego okresu.

Jidai Matsuri zawdzięcza swoje powstanie przeniesieniu w 1868 roku stolicy z Kyoto do Tokyo. Oznaczało to opuszczenie miasta przez Cesarza z rodziną oraz urzędnikami. W obawie przed utratą chwały oraz ludności, władze miasta wraz z rządem prefektury postanowili hucznie uczcić 1100 rocznicę założenia Heian-kyo (dawna nazwa Kyoto) przez cesarza Kammu. W celu zainaugurowania w 1895 roku pierwszych obchodów, władze miasta wybudowały na cześć cesarza świątynię Heian. Aby nadać festiwalowi znaczenia zorganizowano procesję, której uczestnicy byli ubrani w stroje symbolizujące poszczególne epoki Kyoto. W 1940 roku samorząd lokalny zadecydował, że festiwal będzie się odbywał w celu uhonorowania dwóch cesarzy: Kammu oraz Kōmei (przyczynił się do zjednoczenia kraju).

Jidai Matsuri rozpoczyna się wczesnym rankiem od oddania hołdu Mikoshi (przenosne kapliczki) przyniesionym ze Starego Cesarskiego Pałacu. Mikoshi reprezentują cesarza Kanmu oraz Kōmei. Parada rozpoczyna się w południe, trwa około 5 godzin i przemierza dwa kilometry. W jej skład wchodzi 2000 artystów przebranych za samurajów, wojskowych oraz zwykłych obywateli, którzy żyli w Kyoto od jego założenia do epoki Meiji. Za nimi podążają kobiety ubrane w wyszukane Jūnihitoe (dwunastowarstwowe Kimona). Procesję zamykają Mikoshi w towarzystwie wyjątkowej orkiestry. Cały orszak zmierza do świątyni Heian.

Kahori Aida-sensei, Katowice

Otsukimi (Podziwianie Księżyca)

Zwyczaj podziwiania Księżyca przybył do Japonii z Chin w X wieku. Początkowo obchodzony był tylko przez arystokrację, zaś od XIX wieku został spopularyzowany wśród całego społeczeństwa. Otsukimi odbywa się w połowie września. Dawniej była to noc modlitwy i podziękowania za urodzaj plonów. Obecnie jest to wydarzenie, które spędza się w gronie rodziny i przyjaciół. Na tę okazję przygotowywane są Dango (ryżowe kluseczki).

Kuniko Kono-sensei, Katowice

Nebuta Matsuri (Festiwal Nebuta)

Nebuta Matsuri jest letnim festiwalem, który odbywa się w prefekturze Aomori. Zalicza się go do trzech największych festiwali w regionie Tohoku. Podczas Nebuta przez centrum miasta przychodzi parada niosąca „flotę dzielnych wojowników”, której towarzyszą tancerze ubrani w unikalny strój nazywany „Haneto”. Konstrukcja przedstawiająca wojowników nosi nazwę „Dashitourou”, a jej rozmiary nie mogą przekroczyć 9 metrów szerokości, 5 metrów wysokości oraz 8 metrów głębokości. Festiwal cieszy się 300 letnią tradycją.

Yuki Mizunaga-sensei, Gdańsk

Tanabata (Festiwal Gwiazd)

Jedna z chińskich legend opowiada o związku dwóch zakochanych gwiazd HIKOBOSHI (najjaśniejsza gwiazda w konstelacji Orła) i ORIHIME (Vega – najjaśniejsza gwiazda w konstelacji Liry), które zostały rozdzielone przez Mleczną Drogę (AMANOGAWA). Ich spotkanie jest możliwe tylko raz w roku – 7 lipca. Tego dnia, podczas Festiwalu Tanabata na paskach papieru zapisywane są życzenia, które następnie zawiązuje się na drzewie bambusowym. Ten sposób ma zapewnić ich spełnienie przez gwiazdy.

So Takei-sensei, Lublin

Tsuyu i “Teru Teru Bouzu”

Wraz z początkiem lata rozpoczyna się pora deszczowa. Znaczna część Japonii nawiedzana jest przez obfite opady. Okres ten nazywany jest “Tsuyu”, co oznacza “śliwkowy deszcz”, ponieważ zbiega się to z czasem dojrzewania śliwek.

W większości miejsc w Japonii, pora deszczowa trwa od czerwca do połowy lipca. Wyjątkiem jest wyspa Okinawa, gdzie Tsuyu zaczyna się miesiąc wcześniej, oraz Hokkaido, najbardziej wysuniętej  na północ wyspie, gdzie z kolei opady są rzadkie i mało obfite.

W Japonii istnieje przekonanie, że kiedy długo pada deszcz, zawieszone nad oknem laleczki zwane Teru Teru Bouzu mogą przepędzić deszcz. Takie właśnie tradycyjne lalki wykonane są najczęściej z bibuły lub tkaniny. Teru oznacza błyszczeć jak w słońcu, podczas gdy bouzu odnosi się do łysej głowy. Lalki wyglądające jak duszki stały się popularne w epoce Edo (1603 – 1868) chociaż nadal można je spotkać w niektórych japońskich domach. Szczególnie przed ważnymi wydarzeniami takimi jak wycieczki szkolne czy festiwale.

Moe Horigami-sensei, Katowice

Złoty tydzień

W Japonii Złoty Tydzień odbywa się na przełomie kwietnia i maja. Te państwowe święta odbywają się co roku i są spędzane w gronie rodziny.

29 Kwietnia; Shōwa no Hi (Dzień Shōwa)

Jest to dzień urodzin Shōwa-tennō, najdłużej panującego cesarza w historii Japonii (1926-1989). Jego imię oznacza Oświecony Pokój. Jest to dzień refleksji nad przeszłością oraz przyszłością Japonii.

3Maj;Kenpō Kinenbi (Święto Konstytucji)

3 maja 1947 roku została w Japonii ustanowiona konstytucja.

4 Maj;Midori no Hi (Dzień Zieleni)

W latach 1989-2006 dzień ten był obchodzony razem z urodzinami cesarza Shōwa-tennō. Jednak po jego śmierci rozdzielono te dwa święta i 4 maja ustanowiono Dniem Zieleni, w którym wspomina się zamiłowanie i wiedzę jaką cesarz posiadał na temat przyrody.

5 Maj; Kodomo no Hi (Dzień Dziecka)

Również znane pod nazwą Tango no Sekku (Dzień Chłopców). Od czasów starożytnych w Japonii istnieje zwyczaj organizowania świąt podczas, których modli się o zdrowy rozwój chłopców. Tego dnia elementem dekoracyjnym jest mała zbroja oraz papierowe karpie.

Kahori Aida-sensei, Katowice