Hiragana i Katakana - czy alfabet japoński można opanować w jeden weekend?
Początkiem przygody z językiem japońskim jest zetknięcie się z wyjątkowym alfabetem i "znaczkami", które na pierwszy rzut oka są kompletnie niezrozumiałe. Próba ogarnięcia wszystkiego na raz może wydawać się trudna lub nie do pokonania, ale pisania znaków można nauczyć się w zaledwie kilka godzin! Kluczem do sukcesu są jednak skuteczne techniki pamięciowe, które sprawią, że wiedza nie wyparuje z głowy na drugi dzień.
Na czym polega alfabet japoński?
Japonia nie jest jedynym krajem, który posługuje się alfabetem odmiennym, niż łaciński. W Korei słowa zapisywane są alfabetem hangul, natomiast w Chinach znakami chińskimi (hànzì). Nie trzeba jednak szukać daleko - w Europie oprócz alfabetu łacińskiego, stosowana jest choćby cyrylica czy alfabet grecki.
Czy w takim wypadku znaki japońskie są czymś wyjątkowym na tle tak wielu odmiennych sposobów pisma? Otóż tak.
Wyjątkowość japońskiego pisma
W Japonii występują aż trzy sposoby pisma: hiragana, katakana i kanji. Dodatkowo, jako czwarty używany alfabet zalicza się rōmaji, czyli po prostu alfabet łaciński stosowany do zapisu japońskich słów. Fakt ten wyróżnia Japonię na tle innych krajów. Do rzadkości należy bowiem wykorzystywanie aż 3 różnych rodzaje pisma jednocześnie. Dodatkowo każdy z nich ma swoją rolę i zastosowanie.
Hiragana i katakana to właściwie sylabariusze - znaki używane są do zapisu całych sylab, jak ka, to, ni, shi. Znaki te reprezentują wyłącznie dźwięki i nie reprezentują sobą znaczenia.
Kanji to natomiast znaki pochodzenia chińskiego. Znaki zostały zapożyczone z Chin i zastosowane do zapisu japońskich słów. Przez lata rozwijały się osobno i zmieniły swoją strukturę, więc nie można ich stosować wymiennie z chińskimi. Kanji oprócz tego, że przekazują dźwięki, niosą też ze sobą znaczenie. Jako przykład spójrz na znak, widoczny po prawej stronie. Znak można wymówić jako dźwięk (ki), ale również można odczytać jako graficzny symbol (drzewo).
Czym charakteryzuje się dany system pisma?
- Hiragana - ひらがな - jest uważana za najprostszy zapis. Dawniej używana była przez damy i arystokratki, stąd nazywana bywa pismem kobiecym. Hiraganą pisane są m.in. książeczki dla dzieci, dlatego też od niej najlepiej zacząć naukę. W gramatyce hiragana używana jest również do zapisywania końcówek gramatycznych (tzw. okurigana) oraz do zapisu odczytu znaków chińskich (tzw. furigana).
- Katakana - カタカナ - pierwotnie stosowana była przez mnichów do zapisu sutr buddyjskich, stąd zwana jest pismem męskim. Można ją poznać po tym, że ma ostrzejsze zakończenia i brzegi. Katakana służy do zapisów zaporzyczeń (głównie z języka angielskiego). Jest także uznawana za bardziej ekspresyjną, więc często można znaleźć ją w mangach, zauważyć w anime przy dźwiękach walki (BAM! ŁUP!) czy nazwach promocyjnych na ulotkach lub w sklepach.
- Kanji - 漢字 - to ten najbardziej skomplikowany system. Znaki pochodzenia chińskiego używane są do zapisu przede wszystkim rzeczowników oraz rdzeni znaczeniowych czasowników i przymiotników. Stosowane są również do imion, nazwisk i nazw geograficznych. Im więcej kanji znajduje się w tekście, tym bardziej uważany jest on za fachowy, specjalistyczny czy po prostu trudniejszy.
Od czego zacząć naukę?
Po sprawdzeniu ile jest znaków kanji łatwo się wystraszyć, jednak w Japonii na co dzień używa się ich około 2136. Znaki te są skomplikowane na liście jōyō kanji, czyli liście najbardziej powszechnie występujących znaków. Ponad 2000 nowych znaków to wciąż jeszcze bardzo dużo. Dlatego naukę rozpoczyna się od hiragany i katakany.
Każdy z japońskich sylabariuszy zawiera po 46 znaków. Przyswojenie ich pozwoli na swobodne poruszanie się po japońskich tekstach dla początkujących.
Jak się ich nauczyć? Podczas kursów japońskiego prowadzonych w ICHIGO® nauka znaków rozpoczyna się wraz ze startem zajęć i prowadzona jest równocześnie z tłumaczeniem pierwszych zwrotów oraz gramatyki. Dlatego od samego początku znaki można próbować zastosować w praktyce. Podczas naszych zajęć lektorzy z Japonii dokładnie zaprezentują pisownie znaku (uwaga na kolejność stawiania kresek!) oraz upewnią się, że znak napisany przez Ciebie jest poprawny. Nauka alfabetu odbywa się zarówno na zajęciach stacjonarnych, jak i zajęciach online.
Sposoby nauki
Tak jak w przypadku innych języków obcych, istnieje wiele metod nauki języka japońskiego. Warto przetestować kilka i wybrać tę, która jest dla Ciebie najbardziej efektywna.
- Skojarzenia - ćwicząc pisownie znaków, warto zapamiętywać je tak, aby móc je z czymś porównać w głowie. Na przykład znak め (me) przypomina nieco MEduzę, a natomiast く (ku) wygląda jak dziób KUkułki. Skojarzenia to bardzo pomocna taktyka, ponieważ znak zaczyna w naszej głowie nabierać sens czegoś, co już znamy i przestaje wydawać się kompletnie obcy
- Kaligrafia - czy pamiętasz jak w szkole na języku polskim nauczycielka tłumaczyła pisanie liter i na drugi dzień trzeba było wrócić z całym rządkiem A i a, napisanych jak najstaranniej? Z japońską kaligrafią jest podobnie! Aby nauczyć się pisać znaki należy czasami powtarzać czynność pisania w kółko i w kółko. Twoja ręka przyzwyczai się wtedy do nowych linii i z każdym kolejnym stawianym znakiem zadanie to będzie się wydawało coraz prostsze!
- Metoda audiowizualna - ucząc się warto skorzystać także z pomocniczych filmików czy słuchanek. Wiele treści edukacyjnych można znaleźć na platformach takich jak YouTube, czy w krótkich formach na Instagramie lub Tik Toku. Czasami posłuchanie objaśnienia z różnych źródeł pomaga dostrzec askepty, na które wcześniej nie zwróciliśmy uwagi i ułatwia zapamiętywanie.
- Fiszki - w przypadku nauki słówek czy znaków, świetnie sprawdzają się także fiszki. Można tworzyć przy użyciu aplikacji, takich jak Quizlet czy Anki, lub w tradycyjny sposób, na kartkach papieru. Najtrudniejsze symbole warto powiesić w widocznym miejscu - na tablicy korkowej lub na lodówce - aby często wracać pamięcią do problematycznego znaku.
Ucz się pod okiem lektora z Japonii w ICHIGO®
Nauka japońskiego alfabetu w jeden weekend? To możliwe! Dzięki odpowiednim technikom pamięciowym, regularnym powtórkom i odrobinie cierpliwości możesz szybko opanować hiraganę i katakanę, a następnie wykorzystać je w praktyce. Nie musisz jednak uczyć się wszystkiego samodzielnie!
W ICHIGO® poznasz język japoński pod okiem lektorów z Japonii, którzy pomogą Ci zrozumieć zasady pisowni, poprawnie stawiać kreski i od samego początku rozwijać umiejętności językowe. Zajęcia stacjonarne i online pozwolą Ci wybrać formę nauki dopasowaną do Twoich potrzeb.
Zrób pierwszy krok w stronę japońskiego i dołącz do naszego kursu! Kto wie, może już wkrótce japońskie znaki przestaną być tajemniczymi symbolami, a staną się Twoim kluczem do fascynującego świata Japonii. Sprawdź ofertę kursów japońskiego ICHIGO® i rozpocznij swoją przygodę z językiem japońskim!